Pozitif Davranışta Güçlenmek
- USS PROGEM
- 1 May
- 2 dakikada okunur
💥 Bir fabrikada çalışıyorsan bilirsin.
Tavandaki tek bir çatlak bile, ıslak bir zeminden çok daha büyük bir krize dönüşebilir. Çünkü dikkatini oraya verirsin. Sürekli oraya bakarsın.
Sızan suyu değil, sızma ihtimalini düşünürsün.
İşte insan zihni de böyle çalışır. Bir yer bozulduğunda, bütün dikkatini oraya yöneltir. Beynin bunu, seni korumak için yapar.
Ama çoğu zaman seni yorar.
📘 Daniel Kahneman bir deney anlatır:
İnsanlara bir yatırım senaryosu sunulur.
İlk gruba şöyle denir: “Bu yatırımın %90 kâr etme ihtimali var.”
İkinci gruba şöyle: “Bu yatırımın %10 zarar etme ihtimali var.”
Aynı yatırım.. Aynı rakamlar..
Ama ilk grup “mantıklı” bulur, ikinci grup ise “riskli”.
Çünkü beyin, olumlu veriyi değil, olası kaybı daha büyük görür.
📘 Roy Baumeister’in “bad is stronger than good” adlı araştırmasında ise, bir başka çarpıcı örnek var.
İnsanlara aynı iş ortamı senaryoları verilir:
Birinde kişi yöneticisinden 5 pozitif geri bildirim alır, birinde 1 negatif geri bildirim. Katılımcılara günün sonunda neyi hatırladıkları sorulduğunda,
%80’i tek bir negatif yorumu hatırladığını, gün boyunca moralinin onunla gölgelendiğini söyler.
💥 İnsan beyni, kötü olanı daha güçlü işler.
Çünkü beyin tehdit sinyaline bağlanmaya programlanmıştır.
Ödülü hatırlamak yerine, cezayı kaydeder.
Peki neden böyle?
Çünkü binlerce yıl önce yaşarken, günde bin güzel şey görüp, bir kötü şeyle karşılaşmak ölümle sonuçlanabilirdi.
“Tatlı meyve” dikkat çekiciydi, ama “çıngıraklı yılan” hayatta kalmanın şartıydı.
Zihin, bunu hâlâ kodlarında taşıyor.
Yani beyin, güzelliği değil; riski kayıt altına alıyor.
😀 Bugün ofiste biri sana “elinize sağlık” dediğinde birkaç saniye mutlu oluyorsun.
😱 Ama biri “şu rapor biraz zayıf olmuş” dediğinde gün boyu onu düşünüyorsun.
İltifat geçici, eleştiri kalıcı.
Çünkü beyin, güvenlik için optimize edilmiş bir sistem.
Performans için değil. Denge için değil.
Önce hayatta kalmak, sonra gelişmek.
Peki bu kötü bir şey mi?
Hayır.
Ama eğer farkında olmazsak, bu otomatik refleks bizi enerji emen bir sisteme dönüştürür.
O yüzden yöneticiysen, sahadaysan, baba ya da lider pozisyonundaysan…
💪 Senin görevin şudur:
“Zihnin negatifle yazdığı veriyi, pozitif niyetle yeniden kodlamak.”
Ben ne zaman sahada biri çıkıp “yine mi hata oldu?” dese, artık şöyle cevap veriyorum:
🏭 “Hayır. Bu sistem çalışıyor. Çünkü hatayı gösteriyor.
Hata görmek değil, görememek tehlikeli.”
Çünkü ben biliyorum:
Zihnim negatifte oyalanmaya eğilimli.
Ama ben onu yönlendirecek kişiyim.
Bugün birileri sana olumsuzluklardan bahsedebilir.
Ama sen, beyninin ilk tepkisini değil, bilincinin son kararını temel almalısın.
Çünkü fark eden insan dönüşüm yaratır.
Ve bu yazının çıktısı şudur:
🙏 “Zihin hata görür, insan anlam verir.
Sen sadece neye baktığını değil, nasıl baktığını yönet.”
ve şu sözle kapatalım..
👏 Ünlü oscar ödüllü yazar Shirley MacLaine şöyle demiş “Negatifte takılı kalmak, onun gücüne güç katmaktır.”
Yorumlar